تفریغ بودجه شهرداری

طبق ماده 26 آیین نامه مالی شهرداری ها، شهردار و مدیر مالی وظیفه تنظیم بودجه، کنترل اجرای بودجه و تهیه گزارش تفریغ بودجه شهرداری را بر عهده دارند. علاوه بر این در ماده 71 قانون شهرداری ها، شهرداری باید هر شش ماه یکبار صورت وضعیت جامع درآمد و هزینه را پس از تصویب در شورای شهر برای اطلاع عموم منتشر کند. سپس سه نسخه از آن را برای وزارت کشور ارسال نماید. همچنین شهردار باید هر شش ماه آمار تمامی پروژه های انجام شده را برای اطلاع عموم منتشر کند و یک نسخه نیز به وزارت کشور ارسال نماید.

تفریغ بودجه شهرداری

منظور از پروژه های انجام شده، پروژه های عمرانی و شهری (مثل ساختن پل و معابر) یا کارهای اجتماعی، فرهنگی و ... است. به همین جهت در مقاله در پیشرو قصد داریم در مورد مفاهیم اصلی تفریغ بودجه به صورت کلی و سپس به طور اختصاصی در شهرداری ها صحبت کنیم. پس از آن، هوشمند نمودن عملیات های بودجه ریزی و تفریغ بودجه مطابق با دستورالعمل ابلاغی سازمان شهرداری ها به شماره 191710 مورخ 17/10/1397 را بررسی می‌نماییم. در این دستورالعمل طرز تهیه، تدوین، اجرا و تفریغ بودجه در شهرداری ها بیان شده است.

ارسال درخواست جهت مشاهده رایگان دمو

تفریغ بودجه

در لغت نامه دهخدا تفریغ به معنی فارغ کردن و تفریغ حساب به معنی پرداخت حساب و فارغ شدن از آن است. تفریغ بودجه در علوم مالی به معنی بررسی نهایی اجرا شدن یک برنامه بودجه است. به زبان ساده‌تر تفریغ بودجه مقایسه بودجه با عملکرد در دوره مشخص است. اما تفریغ بودجه تنها شامل مقایسه بودجه و عملکرد نیست بلکه تحلیل دوره قبل و عارضه یابی نیز باید صورت گیرد. از تفریغ بودجه است که می‌توان نتیجه گرفت آیا پیش بینی‌های قبلی درست بوده‌اند یا خیر.

اهداف تهیه تفریغ بودجه

از مهم ترین اهداف تهیه تفریغ بودجه، کنترل دقیق اعتبارات اعطایی به دستگاه‌های اجرایی نسبت به هزینه های انجام شده (از نظر کمی) می‌باشد. همچنین دولت ها می‌توانند برای سال بودجه مورد عمل، از مجلس شورای اسلامی مفاصا حساب بگیرند و از آن در برنامه ریزی های آینده استفاده نمایند. از دیگر اهداف، میتوان به شناخت کامل نسبت به دستگاه بودجه ای و مدیریت دستگاه‌ها و در صورت لزوم جابجایی عمده و اساسی در اعتبارات امور، فصل و برنامه اشاره نمود.

اهمیت عملکرد و بودجه

هزینه کرد و آن بخش از اعتبارات مصوب و درآمدهای پیش بینی شده‌ای که تحقق یافته است را عملکرد می‌گویند. بودجه ریزی بر مبنای عملکرد فرآیند مرتبط ساختن هزینه‌ها، با نتایج آن هزینه‌هاست. یعنی برای شاخص‌های عملکردی، تخصیص منابع انجام شود. در شهرداری ها بودجه ریزی و پیش بینی ها بر اساس عملکرد صورت می‌گیرد. همچنین در گزارشات مورد نیاز واحد مالی، بررسی عملکرد شهرداری در مقاطع زمانی ماهانه، فصلی و سالانه بسیار مهم است.

مفاهیم کلی تفریغ بودجه شهرداری

پیش بینی منابع و مصارف سازمان برای یک دوره مشخص را بودجه می‌گویند. ریشه کلمه بودجه از واژه فرانسوی بوژه می‌باشد اما از زبان انگلیسی وارد زبان فارسی شده است. زیرا که اولین بار پارلمان کشور بریتانیا بود که دست به تنظیم بودجه و تصویب آن زد. وجود بودجه در یک سازمان سبب می‌شود یک برنامه ریزی واحد به جهت نیل به اهداف سازمان وجود داشته باشد. بدون بودجه امکان کنترل درآمدها و ارزیابی مدیران وجود ندارد. همچنین، نبود بودجه، منجر به بی نظمی، فساد، از بین رفتن منابع و محقق نشدن درآمدها می‌گردد.

تفریغ بودجه شهرداری

تا پیش از سال 99، شهرداری به منظور کنترل بودجه و تفریغ بودجه تنها پیش بینی و عملکرد را مقایسه می‌نمودند. اما بر اساس دستورالعمل‌های جدید در ساختار کنونی، شهرداری‌ها باید دفترچه تفریغ بودجه ارائه کنند. تعدادی از فرم‌هایی که باید در این دفترچه وجود داشته باشد میتوان به فرم تعادل، فرم ماموریت برنامه، فرم ماموریت برنامه طرح – پروژه، فرم ماموریت برنامه طرح – خدمت، فرم تعهدات قطعی سنواتی و ... اشاره نمود.

روش تدوین و اجرا بودجه و تفریغ بودجه شهرداری

دستورالعمل "طرز تهیه، تدوین و اجرا بودجه و تفریغ بودجه شهرداری ها"، تفریغ بودجه را اینگونه تعریف می‌نماید؛ مجموعه گزارشات تکمیلی و مهمی که در آن اطلاعات مربوط به اجرای بودجه ارائه می‌گردد. این گزارشات به نحوی است که امکان مقایسه پیش‌بینی‌های درآمدی با موارد تحقق یافته و اعتبارات مصوب با هزینه کرد واقعی را به نمایش میگذارد. هدف از این گزارشات پاسخگویی بخش مالی شهرداری به شورای شهر است. بر اساس مواد قانونی که ذکر خواهد شد، علاوه بر گزارشات سالانه به شورای شهر و سازمان شهرداری ها در موارد دیگر نیز این گزارشات تهیه می‌گردد. هدف این‌کار کنترل بودجه و اطمینان از پیشبرد صحیح آن و پاسخگویی به عموم مردم در زمینه نحوه هزینه کرد شهرداری است.

تفریغ بودجه شهرداری در نرم افزار محاسبان

تغییر ساختار بودجه شهرداری ها و تدوین بیش از ده نمونه گزارش از یک طرف، تغییر اساسنامه سازمان‌های تابعه و ابلاغ دستورالعمل خزانه داری از طرفی دیگر، چالش های بیشماری در مسیر بودجه ریزی و تفریغ بودجه شهرداری ها ایجاد کرده است. این امر باعث شده است هوشمندسازی تفریغ بودجه مطابق دستورالعمل‌ها بیش از پیش اهمیت یابند.

با عنایت به تغییر سازمان‌های تابعه شهرداری از ماده 84 به ماده 54، گزارشات تفریغ بودجه سازمان‌ها باید به صورت تجمیعی در گزارش تفریغ بودجه شهرداری ارائه شود. این مورد در نرم افزار محاسبان دیده شده است. تصویر زیر ارتباطات ساختاری و سازمانی واحدهای شهرداری در گزارش تفریغ بودجه در نرم افزار محاسبان را نمایش می‌دهد.

نرم افزار بودجه و اعتبارات محاسبان امکان چاپ دفترچه تفریغ بودجه، مطابق دستورالعمل بودجه ریزی ابلاغی و فرمت استاندارد سازمان شهرداری‌ها، را به کاربر می‌دهد. این نرم افزار با توجه به لینک بودن با نرم‌افزار حسابداری می‌تواند عملکرد را از این نرم افزار محاسبه کرده و با بودجه پیش بینی شده در خود نرم افزار مقایسه کند. تفریغ بودجه در نرم افزار محاسبان به صورت مکانیزه انجام می‌گردد. تفریغ بودجه مکانیزه مزایای بیشماری در شهرداری ها به دنبال دارد. در انتهای این مقاله به تفصیل در مورد مزایای تفریغ بودجه مکانیزه صحبت می‌شود. در ادامه نمونه‌ای از گزارشات خروجی را مشاهده می‌نمایید.

زمان بودجه ریزی و تفریغ بودجه شهرداری

زمان بودجه ریزی در شهرداری ها نهایتا تا پایان دی ماه است. در موارد خاص شهرداری با هماهنگی شورا و نگه داشتن یک شماره دبیرخانه می‌تواند با اندکی تاخیر بودجه خود را ارسال کند. بر اساس ماده 27 آیین نامه مالی، بودجه باید تا اول اسفند در شوراهای شهر مصوب و به شهرداری ابلاغ شود. درصورتی که شورا تا تاریخ مذکور بودجه را تصویب نکند، شهردار باید موضوع را به استاندار و فرماندار و در شهرداری تهران به وزارت کشور اطلاع دهد. دفترچه تفریغ بودجه سالانه نیز در شهرداری‌ها باید تا 15 اردیبهشت به شورای شهر ارائه شود.

قوانین تفریغ بودجه شهرداری

بر اساس ماده 25 و 26 آیین نامه مالی شهرداری ها، بودجه و تفریغ بودجه شهرداری ها باید بر اساس آخرین دستورالعمل ابلاغی وزارت کشور باشد. در حال حاضر سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور به عنوان زیر مجموعه این وزراتخانه وظیفه تهیه، تصویب و ابلاغ این دستورالعمل و بخش نامه ها و آیین نامه های مرتبط با آن را دارد. همچنین سازمان شهرداری ها سامانه‌ای جهت بارگذاری بودجه شهرداری‌ها طراحی کرده است. شهرداری‌ها بودجه، متمم بودجه و تفریغ بودجه را پس از تصویب در شورای شهر در این سامانه بارگذاری می‌کنند. ماده 28 آیین نامه مالی شهرداری ها نیز در بحث تفریغ بودجه قابل توجه است. به استناد به این قانون شهردار می‌تواند اعتبارات مصوب برای ماموریت های شهرداری را تا سقف ده درصد تغییر دهد. البته تغییرات نباید به گونه‌ای باشد که از سر جمع منابع و مصارف مصوب در شورای شهر بیشتر شود.

تفریغ بودجه شهرداری در مناطق و سازمان‌های وابسته

منظور از مناطق و سازمان های وابسته تمامی مراکزی است که به نحوی قسمتی از بودجه عمومی شهرداری را مصرف می‌کنند. طبق قانون چگونگی انجام وظایف مناطق و سازمان‌های وابسته شهرداری و هزینه‌های آن در بودجه شهرداری ذکر می‌شود. همچنین بر اساس ماده 67 قانون شهرداری ها، حسابداری وظیفه کنترل بودجه و تنظیم گزارش بودجه عملکرد و تفریغ بودجه آن‌ها را بر اساس حسابداری بودجه‌ای، بر عهده دارد. در مورد سازمان‌هایی که هنوز به استناد ماده 84 قانون شهرداری ها عمل می‌کنند یا شرکت های وابسته، بودجه پس از تایید هیات مدیره سازمان به تصویب شورای شهر می‌رسد. تلفیق بودجه این نوع سازمان ها و شرکت ها با تنظیم فرم خلاصه تعادل منابع و مصارف بودجه سالانه پس از کسر ارقام دو بار منظور شده، صورت می‌گیرد. شرکت حساب رایان مفتخر است اعلام کند در نرم افزار بودجه شهرداری ها خود قابلیت تهیه مکانیزه این فرم را به وجود آورده است.

اصلاح بودجه در هنگام تفریغ بودجه شهرداری

اصلاح بودجه شهرداری‌ها به سه شکل تغییرات مجاز ماده 28، لوایح بودجه و متمم بودجه، می‌تواند اصلاح شود. اصلاحات مرتبط با لوایح بودجه و متمم بودجه گاهاً کارشناسان مالی شهرداری را در هنگام تفریغ بودجه شهرداری به اشتباه می‌اندازد. در صورتی که نرم افزار بودجه شهرداری شامل متمم بودجه و تفریغ بودجه باشد، تفریغ بودجه مکانیزه این امکان را به آن‌ها می‌دهد تا از بروز اشتباهات و عدم توجه به لوایح مصوب و متمم بودجه جلوگیری کنند. نرم افزار بودجه محاسبان به گونه ای طراحی شده است تا از بروز اشتباهات ناشی از عدم توجه به لوایح بودجه و متمم بودجه جلوگیری نماید.

شرکت حساب رایان پارس در راستای جلوگیری از انحرافات شهرداری در تفریغ بودجه، نسبت به اعمال ماده 28 در سامانه و ارائه گزارش انحرافات و گزارشات کنترلی، اقدام به طراحی راهکار شهرداری ها نموده است. ما مفتخریم که توانستیم شرایطی را فراهم آوریم که در هر زمانی در دوره مالی بدون نیاز به ورود اطلاعات، گزارشات کنترلی مورد نیاز مدیران در دسترس آن‌ها باشد.

کنترل بودجه شهرداری ها

علاوه بر تفریغ بودجه لازم است تا در مقاطع زمانی مختلف، کنترل هایی صورت گیرد تا از صحت اجرای بودجه اطمینان حاصل شود. بر اساس دستورالعمل بودجه سال 1399 کنترل بودجه در سه مرحله قبل از اجرای بودجه، حین اجرای بودجه و پس از اجرای بودجه انجام می‌شود.

کنترل و نظارت قبل از اجرای بودجه در شهرداری

قبل از اجرای بودجه از طریق بخشنامه‌ها، آیین نامه های مالی، دستورالعمل ها و مواد قانونی می‌توان بودجه را کنترل نمود. تصویب و ابلاغ این موارد توسط وزارت کشور، مجلس شورای اسلامی یا شورای شهر به شهرداری انجام می گردد. به بیان دیگر نظارت بر بودجه قبل از شروع هزینه ها به معنی تطبیق دادن بودجه با قوانین موجود است.

کنترل و نظارت حین اجرای بودجه در شهرداری

منظور از این نوع نظارت، تخصیص، تامین و تعهد اعتبار و درخواست وجه است. ذیحساب در شهرداری‌ها مسئول رسیدگی به آن است. این نوع کنترل بودجه به صورت نظارت مالی و عملیاتی در خود شهرداری و حسابرسی رسمی توسط شورای شهر انجام می‌گردد. نظارت مالی در شهرداری توسط واحدهای مالی و نظارت عملیاتی توسط کارشناسان فنی شهرداری و مهندسان ناظر باید انجام گیرد.

کنترل و نظارت پس از اجرای بودجه در شهرداری

حسابرسان داخلی شهرداری پس از انجام هزینه، به منظور کنترل دریافت ها و پرداخت ها بررسی هایی را انجام می‌دهند. بر اساس ماده 44 آیین نامه مالی شهرداری وظیفه این کار بر عهده حسابرسان داخلی شهرداری، حسابرسان وزارت کشور و حسابرسان مستقل است. این حسابرس‌های مستقل را شورای شهر انتخاب می‌نماید. همچنین ماده 71 قانون شهرداری ها نیز به نوعی کنترل بودجه پس از اجرا اشاره دارد و آن را از وظایف شهردار می‌داند. پیشتر در مورد این قانون توضیح داده بودیم.

مزایای مکانیزه نمودن تفریغ بودجه شهرداری

مزیت هایی که مکانیزه نمودن تفریغ بودجه شهرداری ها برای بخش مالی ایجاد می‌نماید بسیار حائز اهمیت می‌باشد. در ادامه برخی از این موارد را شرح می‌دهیم.

کنترل کوتاه مدت

مطابق ماده 25 و 26 آیین نامه مالی شهرداری ها باید گزارش مقایسه بودجه اولیه و نهایی تفریغ ساده بودجه را به صورت ماهانه، فصلی و سالیانه تهیه کند. هدف از انجام این کار کنترل کوتاه مدت است تا از بروز مشکلات، هنگامی که هنوز فرصت جبران هست؛ جلوگیری شود. در صورتی که تفریغ بودجه مکانیزه نباشد به دلیل زمانبر بودن تهیه گزارش و کنترل، عملا تفریغ بودجه شهرداری تنها یکبار در سال به منظور رفع تکلیف انجام می‌گردد. نرم‌ افزار تفریغ بودجه مکانیزه این امکان را به شما می‌دهد تا در هر لحظه بتوانید گزارش تفریغ بودجه چاپ کنید.

تسریع پاسخگویی مدیران

تهیه گزارشات کنترلی معمولا زمانبر است. وجود یک نرم‌ افزار جامع مالی و اداری شهرداری سبب تسریع پاسخگویی مدیران مالی می‌شود. اغلب زمانی که مدیران یا شهردار در یک شهرداری تغییر می‌کنند، مدیران مالی مجبور می‌شوند گزارشات مالی را در زمان کوتاهی در اختیار آنان قرار دهند. داشتن یک نرم افزار بودجه و اعتبارات چابک، سبب رفع نگرانی مدیران مالی در این باره می‌شود.

افزایش قدرت پاسخگویی مدیران

قدرت پاسخگویی مدیران با کمک یک نرم افزار مناسب افزایش پیدا می‌کند. برای مثال فرض کنید بودجه سوخت در یک شهرداری سالانه صد میلیون تومان است و در خرداد ماه 70 میلیون تومان آن هزینه شده است. در گزارش تفریغ بودجه دستی انحراف مساعد برای این ردیف گزارش می‌شود. اما در نرم افزار محاسبان با توجه به دوره زمانی سهم بودجه ماهانه به دست می‌آید. در این حالت نرم افزار بودجه و اعتبارات انحراف نامساعد نشان می‌دهد که بسیار در تحلیل اطلاعات کمک می‌کند و قدرت پاسخگویی صحیح را بالا می‌برد.

سایر مزایا مکانیزه نمودن تفریغ بودجه شهرداری

  • ایجاد نظم و افزایش کیفیت ظاهری گزارشات
  • ایجاد امکان بهره برداری از گزارشات تفریغ بودجه در سایر دوره های مالی
  • افزایش ضریب اطمینان و رفع دغدغه مدیران شهرداری و کنترل انحرافات احتمالی در طی دوره مالی
  • ایجاد امکان بارگذاری اطلاعات تفریغ بودجه در سامانه بودجه شهرداری ها در صورت ایجاد ظرفیت در سامانه مزبور توسط سازمان شهرداری ها
  • ایجاد نظم و افزایش کیفیت ظاهری گزارشات مربوطه برای ارائه به مدیران بالادستی و شورای محترم اسلامی و سایر نهادهای ذیربط
  • ایجاد امکان تهیه اتوماتیک تفریغ بودجه در سطح کل شهرداری و یا به تفکیک واحدهای اجرایی
  • ایجاد امکان مقایسه و کنترل درصد جذب ردیف های درآمد و هزینه و تملک
  • ایجاد امکان تهیه خروجی به اکسل و سایر فرمتهای مورد نیاز کاربر به منظور سایر بهره برداری ها
  • ایجاد امکان تنظیم عنوان گزارشات تفریغ و امضا کنندگان ذیل گزارشات تفریغ توسط کاربر
  • ایجاد امکان تهیه گزارشات تفریغ بودجه بر اساس اسناد دائم یا موقت و یا ترکیب آن‌ها توسط کاربر
  • ایجاد امکان تهیه گزارشات تفریغ بودجه بر اساس بودجه مصوب ابتدای سال و یا با در نظر گرفتن لوایح، اصلاحات و متمم بودجه ثبت شده توسط کاربر
  • ایجاد امکان تهیه کامل آلبوم و دفترچه تفریغ بودجه به صورت رنگی و به صورت دوره ای یا سالانه
  • امکان تهیه برخی گزارشات فراتر از فرم های دستورالعمل بودجه
  • امکان طراحی و نصب دو نمونه گزارش کاربردی جدید درخواستی توسط شهرداری
  • امکان ارائه خدمات مشاوره و راهنمایی در صدور اسناد اصلاحی و اعمال ماده ۲۸ در پایان دوره مالی

راهکار حساب رایان در راستای مکانیزه نمودن تفریغ بودجه شهرداری

یکی از تخصص های اصلی حساب رایان که موجب برتری ما نسبت به سایر نرم­ افزارهای مشابه می‌گردد؛ تجربه انجام خدمات بودجه­‌ریزی و تفریغ بودجه می­‌باشد. شرکت حساب رایان پارس مفتخر است اعلام نماید؛ آمادگی همکاری با شهرداری ها در تمامی مراحل تفریغ بودجه، مکانیزه نمودن تفریغ بودجه و ارائه خدمات مشاوره­‌ای در زمینه تفریغ بودجه را دارد.

افتخارات شرکت حساب رایان پارس

  • دارای رتبه یک شورای عالی انفورماتیک کشور در ۳ حوزه
  • قیمت بسیار مناسب فروش نرم افزار و بهای خدمات آموزش و استقرار، بومی سازی و خدمات پشتیبانی
  • دریافت تندیس و کسب گواهی نامه ملی رعایت حقوق مصرف کننده در شش سال پیاپی از 1395 تا 1400 از سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان
  • دریافت تندیس و کسب گواهی نامه شرکت برتر نرم افزاری در سال های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۶ از وزارت صنعت و معدن و تجارت
  • بهره گیری از توان تخصصی کارشناسان مجرب IT و امور مالی کسب کارهای مختلف درجهت شناخت وضعیت موجود و اتخاذ مناسب ترین روش برای رفع مشکلات قبلی، کانورت اطلاعات، راه اندازی و استقرار کامل نرم افزار در کوتاه ترین زمان ممکن
  • دارای مجوز از دیوان محاسبات کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی
  • طراحی 35 محصول متفاوت در حوزه های مالی، لجستیک، اداری، منابع انسانی جهت کسب کارهای متنوع
  • دارای پروانه بهره برداری تولید نرم افزار از وزارت صنعت، معدن و تجارت
  • بیش از ۳۸۵۰۰۰ کلاینت و کاربر در سراسر کشور
  • بیش از ۶۰۰ پایگاه شهری در سراسر کشور

کلیه شرکت‌ها می‌توانند با تکمیل فرم درخواست دمو، جلسه ای را با دپارتمان فروش در خصوص قابلیت‌ها و امکانات محاسبان داشته باشند.

شماره تماس دپارتمان فروش: ۸۷۷۶۰ (داخلی ۲۲۵) و یا شماره همراه (۰۹۱۹۹۹۸۷۱۳۸)

ارسال درخواست جهت مشاهده رایگان دمو